پا به پاي پروانه‎‌ها دويده بود، تا مرداب، تا خوابهاي لادن و نرگس، تا دستهاي فاصله و مرگ! بعد آهسته نزديك شده بود، پروانه‎اي را از ته مرداب بر روي گل پيراهنش سنجاق كرده بود!
××××
مادر فرياد كشيد:
- حيفه! بخدا حيفه كه لادن و نرگس رو ول كني و تا اونور سنگرها چكمه‎هات رو گلي كني! يه دفعه چشم باز ميكني و مي‎بيني كه همه چيزتو باختي، حتي لادن و نرگس رو!
گوشه‎اي كز كرده و تفنگ را روي شانه‎هاي خاليش نشاند:
- مادرم! گلم! دلبندم! هزاران لادن و نرگس چشم راه منند! بايد امشب راهي بشم!
بعد زار زار گريه كرد مثل بچه‎هاي كلاس اولي!
××××
پا به پاي پروانه‎ها دويده بود تا مرداب، تا باغهاي گيلاس و آلبالو! تا دستهاي پرسه و خيابانهاي تماشا! بعد يكي آمده بود و صورتش را لاي چادري گل-گليش قايم كرده بود مثل بچه‎هاي كلاس اولي!
مادر آرام و مطمئن گفته بود:
- تنها فرزندمه! پاره تنمه! نوكر آقاست!
او هم زير چشمي همه چيز را ورانداز كرده و و زير لب گفته بود:
- آقا؟!
××××
فرهاد كه بالهاي پروانه‎ها را دوست نداشت، با عصبانيت تمام بالهاي پروانه‎اي را كند و داد زد:
- آقا مي‎گفت آتيش بزن به هر چه خاك كثيف و درخت مور خورده‎اس!
در تمام خيالش او بود و حادثه‎اي كه در حال افتادن بود و درخيالش گوشه‎اي كز كرده با چشماني نگران گفته بود:
- پس لادن و نرگس!؟
بعد مادر توي خاطراتش قدم زده بود با حالتي گرفته و مغموم:
- پسر ديوونمون كردي! بشين مشقاتو بنويس! اينوقت شب كجا ميري؟!
اصلا هميشه همينطور بود، ديگر بقيه حرفاشو نمي‎شنيد، بعد دوان دوان آمده بود كنار مرداب و از داخل نيزار او را كه پا به پاي پروانه مي‎دويد نگاه كرده بود!
انگار هميشه مشق شبش همين بود:« كنار مرداب فانوسي روشن است، مردي لرز لرزان نزديك ميشود، گويي مرده‎اي يا تنديسي شبيه خداي زيبايي آنجا نشسته است و همواره ميبيند، پروانه‎ها پرپرزنان يكي – يكي مي‎آيند و بعد از سوز و سرما و با پاييزي پرپر ميزنند و بعد يخ مي‎زنند و….
جمله‎ها را هم تمام نكرده كتاب را گوشه‎اي پرت كرده بود:
- بيزارم!
مادر ديگر از دستش خسته شده بود و به التماس كردن افتاده بود:
- جان مادرت فقط همين جمله رو بخون تا مادرت بشنوه!
افتاده بود روي دنده لج:
- مگه تو نميدوني كه پاييز آخر همه چيزه ؟ توي كتابها همينو نوشته، پروانه‎ها در پاييز مي‎ميرند كنار مرداب! رو به سمت درناهايي كه از سمت شمال مي‎آيند و به جنوب ميروند،‌ مگه تو نميدوني!؟
×××
تيشه‎اش را بر روي سنگ گذاشت و بعد كوبيد:
- فرهاد حالا حتما كنار نيزار به عكس پروانه‎هايي نگاه مي‎كند كه روي يك ني خسته و خميده پرپر ميزنند! آخه فرها هميشه توي فاصله‎هاي دور كودكي گفته بود كه يه روز با يه توپ يا شايد هم با يه انبار هيزم خشك مرداب رو به آتيش ميكشد!
بعد خنديد اما چه بيهوده بود:
- اگه به روز بگند دختري كه پا به پاي پروانه‎ها دويده همينجا پشت سرت حرف دلتو ميشنوه! چيكار ميكني؟!
فرهاد هم آنطرف مرداب كنار پروانه‎هاي پركنده سر خودش داد كشيد:
- د لامصب اونوقت آرپي‎چي رو چيكار ميكني؟!
بعد افتاد توي مرداب و كسي نتوانست كمكش كند! در مقابل چشمان تمام پروانه‎هايي كه به پيشوازش آمده بودند تا ته مرداب رفت و ديگر بيرون نيآمد و هزاران هزار پروانه‎ها با بالهاي يخ‎زده‎شان خود را به مرداب زدند و نتوانستند حتي صداي نفسهايش را هم بشنوند! حتي هيچكس هم نفهميد كه قصه فرهاد عاشق كشي است و بس!
××××
براي چندمين بار پا به پاي پروانه‎ها دويده بود! بعد كنار مرداب چادري سفيدش را كناري زده بود:
- ميگم خواب ديدم كه تو با پروانه‎ها ميري!
خنديده بود :
- نترس! با پروانه‎ها هم برميگردم!
اين را چنان مطمئن ادا كرده بود كه انگار ميخواست براي هميشه برود!
صداي زنگ قافله هم از دور خواب او را پريشان كرد و او از خوابي هزار ساله برخواست:
- حالا وقتشه!
او هم با آن چادري سفيد و گل گليش از خواب پريد:
- وقت چي؟!
كتاب و آينه را بوسيد و گفت:
- لادن و نرگس رو سپردم به تو و تو رو هم بخدا!
بعد با گوشه چادريش چشمانش را پاك كرد و لاي چادريش گم شد!
حالا پروانه‎ها آمده بودند تا پا به پاي او بدوند،‌ چادريش را ببوسند و اشك چشمانش را بنوشند، گريست و گفت:
- آقا رو كه ديدي سلام ما رو هم بهش برسون و بگو كه چشم براشيم! لادن و نرگس هم چشم براشند!
لادن و نرگس خواب بودند، صورت گر گرفته‏شان را بوسيد، بوي خوابهاي هزار ساله ميدادند، اصلا آنها پير شده بودند شبيه لادن و نرگسي كه كنار مرداب رو به سمت پروانه‎ها پير شده بودند.
كاسه آبي كه پشت سرش خالي شد شبيه كاسي چشمي بود كه يكدفعه همه وجودش را خالي كرده باشد و پشت سرش چيزي جز چند سايه برجاي نماندند، لادن و نرگس و كسي كه عمري با او پا به پاي پروانه‎ها دويده بود.
حالا فرهاد روي گل سينه‎اش پروانه‎اي را سنجاق كرده بود و بعد ته مرداب به سفري ابدي رفته بود، و دختري كه پا به پاي پروانه‎ها دويده بود با تيشه‎اي سخت آهني روي تمام ني‎هاي نيزار نوشته بود: «سردار مرداب!» و بعد هق هق گريسته بود بخاطر حس غريبي كه نبودنش را تا ابد در خيال او جا كرده بود!
شايد روزي روزگاري كسي پيدا شود و بخاطرش روي تمام ني‎هاي همان نيزار بنويسد: «بانوي مرداب»!
××××
زنجير را از دستهايش گشودند، از خيال فرهاد هم! و از بالهاي پرپر شده تمام پروانه‎هايي كه دور حرم به ياد چشمهاي او سوخته بودند و يا پا به پاي او دويده بودند:
- مسافر بلند شو! آقا چشم براته!
آمدند، پاهاي پياده‎شان را روي آسفالت‎هاي پنهان اسارت كشيدند، مثل مرده‎اي كه پشت سر نياكان خود خوابيده باشد!
دوباره زنجير زدند:
- اگه دنبال مسافر گمشده‎ات هستي بايد دوباره دستهايت را ببندند، آخه آقا دست بسته مي‎خواهدت!
قلبهايشان نزديك بودند كه بتركند و چشمهايشان چنان به وسوسه ديدن گرفتار شده بودند كه آقا را همه جا ميديد، حتي كنار مردابي كه فرهاد پيكرش را چال كرده بود و تنديس لادن و نرگس را بر سينه پروانه‎ها سنجاق كرده بود، تا رسيدند گردنشان را هم زنجير كردند، قلبشان را منفجر ساختند، عقلشان را از كف دادند، اصلا بر سر و سينه‎شان كوبيدند!
بيچاره آن بانوي سفيد پوش كه يك عمر پا به پاي پروانه‎ها دويده بود، حالا كنار مرداب ميشمرد:
- اين آخرين پاييزي است كه بالهايتان را ميشمارم!
صداي فرهاد را از انعكاس كوهها لمس كرده بود و رو به پروانه ها گفت:
- فرهاد كه آمد بوسه‎هايتان را دست‎چين ميكنم، بهترينش براي فرهاد!
و قاب عكس خالي لادن و نرگس كه ته مرداب به ياد فرهاد دق كرده بودند!
اگر خواب ديده بود كه زنجيرها را نفس كشيده‎ايم پس چرا براي رفتن آقا فكري نكرد!؟
××××
از مرز گذشتند و بانوي خيال كه پا به پاي پروانه‎ها دويده بود كنار مرداب رو به سمت تمام نيزار ايستاده بود و پروانه‎هاي مرده را ميشمرد! لادن و نرگس هم كه تمام چشمهاي خود را بر كف مرداب جا گذاشته بودند حتما صداي فرهاد را شنيدند از سكوت مردي كه با بالهاي پروانه‎ها تمام پيكرش را تزيين كرده بود و جز پلاكي خونين و خط خورده از خود بر جاي نگذاشته بود!

1376