امید درنهایت نا امیدی

ترجمه احسان ابدی‌خواه
http://www.metamorphsis.blogspot.com

نویسنده‌ای آمریکایی که داستان‌هایش تبلیغ امیدواری دراوج مشکلات عصر ناامیدی در ایالات متحده بود. غالب آثار «سارویان» درون‌مایه‌های خود را از تجربه‌های شخصی وی می‌گرفتند، هرچند برخی ازاتوبیوگرافی‌هایی که او به رشته تحریر در آورد از شم شاعرانه وی خبر می‌داد.
از جمله یادگارهایی که ازاو برجای مانده می‌توان به توصیه‌اش به نویسنده‌ای جوان اشاره کرد:
«عمیق نفس کشیدن را بیاموز؛ در هنگام غذا خوردن طعم غذا را دریاب، و هنگامی که به خواب می‌روی به واقع بخواب. با تمام توان بکوش تا زندگی کنی، و وقتی می‌خندی با تمام وجود بخند.»
«سارویان» در تمام طول عمرش تلاش کرد تا سبکی تاثیرگزار و امپرسیونیستی از خود برجای گذارد؛ سبکی که بعدها با نام «سارایونسک» (Saroyanesque) شناخته شد.
«ویلیام سارویان» در منطقه فرسنو از ایالت کالیفرنیا در ایالات متحده دیده به جهان گشود. خانواده‌اش از مهاجران به ایالات متحده بودند. پدرش با وجود این‌که روحانی کلیسای پروتستان بودن، در سال 1905 به نیوجرسی مهاجرت کرد تا تاکستان کوچک خود را راه‌اندازی کند. او مجبور بود در کشور جدید به کار کشاورزی نیز بپردازد. وی در سال 1911 درگذشت تا فرزندانش به نوانخانه‌ای در آلامدا سپرده شوند. شش سال زمان برای گردهم آمدن دوباره خانواده لازم بود.
«سارویان» در سال 1921 به مدرسه‌ای فنی رفت تا کار با دستگاه تایپ را فراگیرد. مادرش،«تاکوهی»، برخی نوشته‌های پدر«والتر» را به او نشان داده بود تا نادانسته، اولین جرقه نویسندگی درپسر 15 ساله‌اش زده شود.
«سارویان» پس از ترک مدرسه به خواندن و نوشتن آزاد روی آورد تا به آرزویش نزدیک‌تر شود. شاید اگر جبر یتیمی مانع نمی‌شد، او برای زنده ماندن به کار در نوجوانی دست نمی‌زد.
برخی از نخستین مقاله‌های کوتاه این نویسنده در «ماهنامه اورلند» به چاپ رسید و اولین مجموعه از داستان‌های او نیز در دهه 1930 منتشر شد.
'The Broken Wheel'، یکی از این داستان‌ها بود که امضای «سیراک گوریان» را داشت. این داستان در سال 1933 در نشریه ارمنستانی Hairenik منتشر شد.
«نویسنده، همانند هرانسان دیگری در اعماق وجودش یک روحانی آنارشیست است. هیچ چیزوهیچ کس نمی‌تواند او را راضی کند. نویسنده بهترین دوست وتنها دشمن خوب، بزرگ و واقعی همه انسان‌هاست. او نه با اجتماع همراه می‌شود و نه با آن‌ها شادی می‌کند. نویسنده‌ای که به واقع نویسنده باشد، شورشی‌ای است که هرگز متوقف نمی‌شود.» (1958)
«سارویان» توانست با داستان 'The Daring Young Man on the Flying Trapeze' به موفقیت در مجله‌های داستانی دست یابد. داستانی که شخصیت اول آن نویسنده جوان فقیری در جامعه‌ای غمناک است که می‌کوشد درجریان سخت زندگی، زنده بماند:
« فضای باز طنابی که به بالا می‌رفت، جرقه عجیب و جالبی در ذهنش زد. راهی به سوی خدا، یا مسیری به سوی پوچی، یا طنابی به گونه‌ای از جاودانگی بود؛ او با اندیشه‌ای مثبت تلاش می‌کرد تا نیروی لازم را برای هجرتی مناسب به دست آورد.»
آن‌چه در این داستان بیشتر به چشم می‌آید، تلاش نویسنده برای دوری گزیدن از پوچی‌گرایی است. استقبال عمومی ازاین اثر باعث چاپ دوباره آن شد و عنوان بهترین اثر «سارویان» نام گرفت، که ثروت وشهرت بسیاری نیزبه همراه داشت.
ثروت، امکان سفر به اروپا وآمریکا را برایش فراهم کرد تا طعم خوش سیگار روسی تبدیل به خاطره‌ای برای او در سفربه اروپا شود.
«سارویان» در Not Dying می‌نویسد: « مشکلاتی که شما را مجبور به زیاد سیگار کشیدن می‌کند می‌تواند عاملی برای ابتلا به سرطان باشد اما نفس سیگارکشیدن، سرطان‌زا نیست.»
بسیاری از داستان‌های «سارویان» ریشه در کودکی این نویسنده دارد؛ تجربه‌هایی از زندگی در باغ‌های میوه دشت‌های سن‌خوزه و آشنا شدن با بی‌ریشگی مهاجران این منطقه از ایالات متحده.
مجموعه داستان کوتاه MY NAME IS ARAM "1940"، که خواننده بسیاری در آمریکا وجهان یافت، داستان پسری نوجوان و دیگرشخصیت‌های خانواده مهاجرش است. این داستان به نوعی واگویه‌ای از کودکی نویسنده است.
آثار «سارویان» به عنوان نمایش‌نامه‌نویس ازمنابع درونی شخصیتش مایه می‌گیرد. مثبت اندیشی او عاملی برای مردود دانستن مفهوم برخورد(conflict) درنمایش‌نامه است.
اولین نمایش‌نامه این نویسنده که در سال1939 نوشته شد با عنوان MY HEART' IN THE HIGHLANDS ، داستانی کمدی درباره خانواده آمریکایی‌اش بود، که درسالن تئاتر گیلد شهرنیویورک بر روی صحنه رفت.
"THE TIME OF YOUR LIFE "1939  را شاید بتوان یکی از بهترین نمایش‌نامه‌های «سارویان» نامید؛ این اثر جایزه ارزشمند پولیتزر را برای خالقش به ارمغان آورد، هرچند «سارویان» از دریافت آن سرباز زد وقبول آن را تن دادن به قضاوت تجارت درباره هنرخواند. او مدتی بعد مفتخربه دریافت جایزه New York Drama Critics Circle شد و آن را پذیرفت.
THE TIME OF YOUR LIFE در سال1948 با نقش آفرینی «جیمزگگنی» James Gagney برصحنه سینما رفت.
این نویسنده، خاطره‌ها ومقاله‌هایی در سفربه شوروی و اروپا نوشته و با شخصیت‌های جهانی هم‌چون «جرج برنارد شاو»، نمایش‌نامه‌نویس، «ژان سیبلیو» Jean Sibelius، آهنگساز فنلاندی و«چارلی چاپلین» دیدارکرد.
او در مدت جنگ جهانی دوم به ارتش ایالات متحده پیوست، اما بیشترازآن‌که درجبهه‌های جنگ باشد، درپشت جبهه بود.
رمان THE ADVENTURES OF WESLEY JACKSONدر سال 1946 منتشر شد و چهره صلح طلبانه‌ای از وی به جهان جنگ زده آن زمان نشان داد.
«سارویان» در سال 1943 با «کارول مارکوس» ازدواج کرد که نتیجه آن دو دختربه نام‌های «آرام» و «لوسی» بود.
نکته جالب توجه درزندگی مشترک این زوج آن‌که شوهر ازیهودی بودن و بیسوادی همسرش اطلاع نداشت وکشف آن به جدایی و ازهم پاشیدن خانواده انجامید. دختران وی دربزرگسالی به پیشه‌های شاعری و بازیگری روی آوردند.
نمایش‌نامه‌ها وداستان‌های «سارویان» پس ازجنگ جهانی دوم ازموفقیت کمتری درمقایسه با قبل ازجنگ برخورداربود و وضع مالی او نیزتعریفی نداشت. اواغلب درآمد خود را به می‌گساری وشرط‌بندی ولخرجی صرف می‌کرد و از سال1958 به زندگی درآپارتمانی درشهر پاریس پرداخت.
گزیده‌ای ازHere Comes There Goes You Know Who:
«سارویان» درتاریخ هجدهم ماه مه 1981بر اثر بیماری سرطان درگذشت. «همه انسان‌ها روزی می‌میرند، اما همیشه بر این باوربوده‌ام که استثنایی درباره زندگی من وجود دارد.»
نیمی ازخاکه‌های جسد این نویسنده درکالیفرنیا و نیمی دیگر ازآن درکشور ارمنستان به خاک سپرده شد.

از آثارمهم این نویسنده می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• THE DARING YOUNG MAN ON THE FLYING TRAPEZE, 1934
• THOSE WHO WRITE THEM AND THOSE WHO COLLECT THEM, 1934
• INHALE AND EXHALE, 1936
• THREE TIMES THREE, 1936
• A GAY AND MELANCHOLY FLUX, 1937
• LITTLE CHILDREN, 1937
• A NATIVE AMERICAN, 1938
• THE MAN WITH THE HEART IN THE HIGHLANDS, 1938 (play)
• THE TROUBLE WITH TIGERS, 1938
• LOVE, HERE'S MY HAT, 1938
• LOVE'S OLD SWEET SONG, 1939
• CHRISTMAS, 1939
• HARLEM AS SEEN BY HIRSCHFIELD, 1939
• MY HEART'S IN THE HIGHLANDS, 1939 - Sydämeni on kukkuloilla
• ed.: HAIRENIK 1934-1939, 1939
• PEACE, IT'S WONDERFUL, 1939
• THE TIME OF YOUR LIFE, 1939
• THREE FRAGMENTS AND A STORY, 1939
• THE TIME OF YOUR LIFE, 1940 (play) - Tämä elämäsi aika / Elämäni parhain aika - film 1948, dir. by H.C. Potter, starring James Gagney, William Bendix, Wayne Morris
• HERO OF THE WORLD, 1940 (play)
• LOVE'S OLD SWEET SONG, 1940 (play)
• THE PING PONG CIRCUS, 1940 (play)
• A SPECIAL ANNOUNCEMENT, 1940 (play)
• SUBWAY CIRCUS, 1940 (play)
• SWEENEY IN THE TREES, 1940 (play)
• MY NAME IS ARAM, 1940 - Nimeni on Aram (trans. by Vappu Roos)
• SAROYANS FABLES, 1941
• THREE PLAYS, 1941
• THE INSURANCE SALESMAN, 1941
• THE BEAUTIFUL PEOPLE, 1941 (play)
• THE PEOPLE WITH LIGHT COMING OUT OF THEM, 1941 (play)
• HILLTOP RUSSIANS IN SAN FRANCISCO, 1941
• RAZZLE DAZZLE, 1942
• THE TIME OF YOUR LIFE, 1942 (play)
• HELLO OUT THERE, 1942 (play)
• ACROSS THE BOARD ON TOMORROW MORNING, 1942 (play)
• THE AGONY OF LITTLE NATIONS, 1942 (play)
• BAD MEN IN THE WEST, 1942 (play)
• COMING THROUGH THE RYE, 1942 (play)
• ELMER AN LILY, 1942 (play)
• THE POETIC SITUATION IN AMERICA, 1942 (play)
• TALKING TO YOU, 1942 (play)
• GET AWAY,OLD MAN, 1943
• THE HUMAN COMEDY, 1943 - Ihmisä elämän näyttämöllä (trans. by Lauri Miettinen) - film 1943, dir. by Clarence Brown, screenplay by Howard Eastbrook, starring Mickey Rooney, Frank Morgan, Jackie "Butch" Jenkis, James Craig, Donna Reed
• DEAR BABY, 1944
• GET AWAY, OLD MAN, 1944 (play)
• THE HUNGERERS, 1945 (play)
• WHY ABSTRACT?
• THE ADVENTURES OF WESLEY JACKSON, 1946
• JIM DANDY, 1947 (play)
• THE SAROYAN SPECIAL, 1948
• THE FISCAL HOBOES, 1949
• A DECENT BIRTH, 1949
• SAM EGO'S HOUSE, 1949
• A DECENT BIRTH, A HAPPY FUNERAL, 1949 (play)
• DON'T GO AWAY MAD, 1949 (play)
• SAM EGO'S HOUSE, 1949 (play)
• THE ASSYRIANS, 1950
• TWIN ADVENTURES, 1950
• THE SON, 1950 (play)
• THE TWIN ADVENTURES, 1950
• TRACY'S TIGER, 1951
• ROCK WAGRAM, 1951
• THE BICYCLE RIDER IN BEVERLY HILLS, 1952
• THE SLAUGHTER OF THE INNOCENTS, 1952
• THE LAUGHING MATTER, 1953
• THE BICYCLE RIDER IN BEVERLY HILLS, 1953
• OPERA, OPERA, 1950 (play)
• MAMA, I LOVE YOU, 1956 (sometimes listed as THE BOUNCING BALL)
• THE WHOLE VOYALD, 1956
• PAPA, YOU'RE CRAZY, 1957
• EVER BEEN IN LOVE WITH A MIDGET?, 1957 (play)
• THE WHOLE VOYALD AND OTHER STORIES, 1957
• THE CAVE DWELLERS, 1958 (play)
• THE SLAUGHTER OF THE INNOCENTS, 1958 (play)
• THE ACCIDENT, 1958 (play)
• THE WILLIAM SAROYAN READER, 1958
• CAT, MOUSE, MAN, WOMAN, 1958 (play)
• ONCE AROUND THE BLOCK, 1959 (play)
• THE PARIS COMEDY; OR THE SECRET OF LILY, 1960 (play)
• THE LONDON COMEDY; OR SAM, THE HIGHEST JUMPER OF THEM ALL, 1960 (play)
• SETTLED OUT OF COURT, 1960 (play, with F. Cecil)
• SAM, THE HIGHEST JUMPER OF THEM ALL, 1961 (play)
• HERE COMES, THERE GOES YOU KNOW WHO, 1961
• HIGH TIMES ALONG THE WABASH, 1961 (play)
• HERE COMES, THERE GOES, YOU KNOW WHO, 1961
• A NOTE ON HILAIRE HILER, 1962
• AH MAN, 1962 (play, with P. Fricker)
• NOT DYING, 1963
• ME, 1963
• BOYS AND GIRLS TOGETHER, 1963
• PATIENT, THIS I BELIEVE, 1963 (play)
• THE PLAYWRIGHT AND THE PUBLIC, 1963 (play)
• SHORT DRIVE, SWEET CHARIOT, 1964
• AFTER THIRTY YEARS, 1964
• ONE DAY IN THE AFTERNOON OF THE WORLD, 1964
• SHORT DRIVE SWEET CHARIOT, 1966
• LOOK AT US, 1967
• DENTIST AND PATIENT, 1968 (play)
• THE DOGS, 1968 (play)
• HORSEY GORSEY AND THE FROG, 1968
• HUSBAND AND WIFE, 1968 (play)
• I USED TO BELIEVE I HAD FOREVER, BUT NOW I'M NOT SO SURE, 1969
• LETTERS FROM 74 RUE TAIBOUT, 1969
• MAKING MONEY, AND 19 OTHER VERY SHORT PLAYS, 1969
• DAYS OF LIFE AND DEATH AND ESCAPE TO THE MOON, 1970
• THE NEW PLAY, 1970 (play)
• DAYS OF LIFE AND DEATH AND ESCAPE TO THE MOON, 1971
• PLACES WHERE I'VE DONE TIME, 1972
• ARMENIANS, 1974 (play)
• THE TOOTH AND MY FATHER, 1974
• PLACES WHERE I'VE DONE TIME, 1975
• THE REBIRTH CELEBRATIONS OF THE HUMAN RACE AT ARTIE ZABALA'S OFF-BROADWAY THEATRE, 1975 (play)
• SONS COME AND GO, MOTHERS HANG IN FOREVER, 1976
• AN ACT OR TWO OF FOOLISH KINDNESS, 1976
• FAMOUS FACES AND OTHER FRIENDS, 1976
• MORRIS HIRSCHFIELD, 1976
• SONS COME AND GO, MOTHERS HANG IN FOREVER, 1976
• THE ASHTREE TALKERS, 1977
• CHANGE MEETINGS, 1978
• ed.: HAYATS'UTS' HOVHANNES, 1978
• OBITUARIES, 1979
• TALES FROM THE VIENNA TALES, 1981
• BIRTHS, 1981
• MY NAME IS SAROYAN, 1983
• THE PHEASANT HUNTER, 1986
• AN ARMENIAN TRILOGY, 1986
• THE CIRCUS, 1986
• MADNESS IN THE FAMILY, 1988 (ed. by Leo Hamalian)
• WARSAW VISITOR; TALES FROM THE VIENNA STREETS, 1991