|
اين مرد با « زردآلويي از بهشت»
آمده است
لعيا ملك پور
دربارهي ژيوان
گاسپارين
نام گاسپاريان به گوش
هموطنانمان، نامي ناشناخته نيست ، چه آنان كه با نغمههاي اعجاب
آور او به همراهي صداي فاتحعليخان در« آخرين وسوسهي مسيح»
لحظاتي هوايي ديگر را تجربه كرهاند و چه آنان كه پي گير اخبار
موسيقي ايرانياند. چرا كه سالي
نميگذرد كه نام وصداي سازش با نام وآواي موسيقي ما به واسطهي
كنسرت مشترك با حسين عليزاده در هم آميخته. نوشتهاي كه پيش روي
شما است از ميان محدود منابع جسته گريختهاي كه از اين هنرمند وجود
دارد انتخاب و ترجمه شده . اميدواريم مورد توجه خوانندگان مشكل
پسند ماندگار قرار بگيرد.
اندوه،
اندوه بيكران.
بسياري از غيرارمنيها، صداي دودوك
ساز محلي ارمنستان را چنين توصيف ميكنند سازي به شدت محزون كه
بيانگر روح موسيقي اين كشور است. ولي خود مردم ارمنستان چنين تصوري
ندارند و اين بخاطر وجود هنرمند چيرهدستي مثل ژيوان گاسپارين است
كه توانسته اين ساز را به عنوان يك ساز كلاسيك در فرهنگ موسيقي
ارمنستان جاي دهد.
ژيوان
گاسپاريان استاد مسلم دودوك،
در روستاي كوچكي به نام سولاق واقع در حاشيه شهر ايروان پايتخت
ارمنستان به دنيا آمد وي از شش سالگي شروع به نواختن دودوك
كرد. او نواختن اين ساز را از طريق گوش كردن به اجراهاي استادان
قديمي آموخت. گاسپاريان در همان دوران كودكي ترانههاي محلي ارمني
را كه توام با رقصهاي
گروهي بود با
اين ساز
مينواخت. در سال 1948 اولين اجراي حرفهاي خود را به صورت تكنوازي
با اركستر سمفوني ايروان انجام داد. وي پس از اين اجرا با سفر به
نقاط مختلف دنيا از جمله آسيا، خاورميانه و ايالات متحده به اجراي
برنامه پرداخت.
از
فيلمهايي
كه گاسپارين در ساخت موسيقي آنها همكاري داشته ميتوان به فيلم
آخرين وسوسه مسيح ساخته پيتر گابريل (تركيبي از ساز دودوك
با موسيقي راك كلاسيك) و موسيقي فيلم گلادياتور
اشاره كرد.
گاسپارين از صداي دودوك
در سينما، توليدات تلويزيوني كابلي، در شاديها
و ماتمها
استفاده كرده است. او با اركسترسمفونيك لوسآنجلس و كنسرتهايي
كه توسط سازمان ملي موسيقي در شهر نيويورك برگزار
مي
شد
اجراهايي داشته
.
همچنين به اجراي ترانههاي محلي و ملوديهاي ساكنين مسيحي ارمنستان
پرداخته است. موسيقي محلي ارمنستان ريشههاي مشتركي با موسيقي
تركي، آذري و فارسي دارد هر چند كه به علت وقايع تاريخي ما بين دو
كشور ارمنستان و تركيه (قتلعام دوميليون ارمني توسط دولت تركيه در
سال 1915) مردم اين كشور سعي كردهاند كه فرهنگ بومي خود را از
كشور تركيه تا حدودي دور نگه دارند.
گاسپارين اولين آلبوم خود را در سال 1989 با نام [ در اين جهان
غمگين نخواهم شد] روانه بازار كرد اين آلبوم شامل
آهنگهاي[هيچ
سئوالي از من نپرس] ، [زردآلويي از بهشت]، [شبي روشن از نور مهتاب]
است.
او در همين سال به همراه مايكل بروك گيتاريست خوشقريحه از گروه
بلكراك به اجراي موسيقي سنتي ارمنستان پرداخت.
گاسپارين در كشورش موزيسين شناختهشدهاي است او اولين هنرمندي است
كه توانسته است درجه افتخاري هنرمند برگزيده مردمي را از طرف دولت
ارمنستان دريافت كند(1973). او همچنين چهار مدال طلا در رقابتهاي
جهاني كه توسط سازمان يونسكو برگزار شده
را
از آن خود كرده است.
گاسپارين در ارايه آموزش موسيقي بومي به نسلهاي بعد از خود نيز گامهايي
بزرگي برداشته است از جمله اين تلاشها ميتوان به آموزش هنر موسيقي
در رشتههاي دودوك،
ويولون، تار، كانون(نوعي سنتور يا قانون)، عود، كاماني(چيزي مابين
ويلون و ويولونسل) اشاره كرد. او همچنين گلچيني از قطعههاي
موسيقي محلي را گردآوري كرده است كه از منابع ارزشمند موسيقي
ارمنستان محسوب ميشود.
آهنگها
1989 :
در اين جهان غمگين نخواهم شد
1993:
شبي روشن از نور مهتاب
1994:
هيچ سئوالي از من مپرس
1996:
زردآلويي از بهشت
1998:
جشنها، بلكراك
1999:
دودوك
بهشتي (دودوك)
2000:
سقوط آزاد، روياهاي ارمني
2002:
در دنياي من هيچ دردي نيست
ساز دودوك
 دودوك
ساز فولكوريك ارمنستان و از خانواده سازهاي بادي است كه از شاخه
نوعي درخت هلو ساخته ميشود. به گفته محققان غربي قدمت آن به 1500
سال قبل ميرسد اما موسيقيشناسان ارمني معتقدند كه مداركي در دست
دارند كه قدمت اين ساز را در حدود 1200 سال قبل از ميلاد مسيح نشان
ميدهد. دودوك
داراي سه اندازه كوچك 28 سانتيمتر، متوسط 33 سانتيميتر و بزرگ 40
سانتيمتر ميباشد مهارت در زدن دودوك
بستگي به تنظيم دقيق حركتهاي انگشتان و لبها دارد. هشت انگشت روي
هشت حفره و انگشت شست بر روي حفره پاييني ثابت است. دوداك داراي
صداي پرطنين، زير و كمي شبيه صداي دايره زنگي است كه اين خصوصيت
باعث ميشود كه هم براي ترانههاي محزون و هم براي نوعي موسيقي كه
توام با رقص گروهي است بكار رود.
منابع:
Http://
www.molorakfilms.com/firstpage/artists/djivan/djivan.htm
http://www.cd-reviewers.com/reviews_63801_B00004T6Y5
|
